Teknik Rehberler ve Sektör Notları

Avrasya Ekonomik Komisyonu, polimer kaplı yassı çelik ithalatına tüm ülkeleri kapsayan bir korunma soruşturması açtı. MMK ve Severstal başvurusuyla başlayan süreç 2027 sonbaharında ek vergi ya da kotayla sonuçlanabilir; Rusya ve Orta Asya’ya boyalı sac satan Türk üreticiler için savunma takvimi işlemeye başladı.

Belgrad'da 27-29 Eylül'de yapılan 95. IREPAS toplantısında üretici ve tüccarlar, gümrük vergileri, navlun riskleri ve aşırı kapasite nedeniyle çelik ticaretinin bölgesel döngülere bölündüğünü vurguladı. 2026'da küresel uzun çelik tüketiminin 895 milyon tona gerilemesi bekleniyor. Talep değil maliyet belirleyici.

ArcelorMittal, beş haftada dört füze saldırısına uğrayan Ukrayna'daki Kryvyi Rih tesisinde üretimi süresiz durdurdu ve yaklaşık 1 milyar dolarlık değer düşüklüğü bekliyor. Ukrayna çeliğinin yaklaşık dörtte birini üreten tesisin devreden çıkması, Avrupa'da uzun ve yassı ürün arzını daraltırken Türk üreticiler için hem fırsat hem hammadde tarafında yeni riskler doğuruyor.

Dünya Çelik Birliği verilerine göre küresel ham çelik üretimi ağustosta %1,2 azalarak 144,2 milyon tona indi. Türkiye ocak-ağustosta %6,8 büyüyerek 26,6 milyon tona ulaştı; ancak ağustos üretimi 3,4 milyon tonla yatay kaldı. Aynı hafta yayımlanan yıllık raporda Türkiye, dünyanın 6. büyük çelik ihracatçısı ve 5. büyük ithalatçısı oldu.

Avrupa Komisyonu, yönlendirilmiş tanecikli elektrik çeliği ve bundan üretilen transformatör laminasyonları ile çekirdeklerine geçici korunma önlemi getirdi. 25 Eylül 2026'da yürürlüğe girecek önlem 155 gün sürecek; Türkiye'ye laminasyon ve çekirdekte 14.161,55 tonluk tarife kotası ile 4.000 euroluk fiyat eşiği uygulanacak.

ABD Ticaret Bakanlığı, 18 Eylül 2026'dan itibaren Bulgaristan, Mısır ve Vietnam menşeli inşaat demirine %34 ile %136 arasında değişen anti-damping vergileri uyguluyor; Mısır ve Vietnam için ayrıca telafi edici vergi getirildi. Aynı hafta Kanada da dokuz ülkeye yönelik inşaat demiri önlemlerini sürdürme yönünde adım attı. Karar, Türkiye'nin rakiplerini yeni pazarlara yöneltebilir.

Çin Demir ve Çelik Birliği (CISA), Baowu ve Shougang'ın da aralarında bulunduğu büyük üreticilerle birlikte sektöre üretimi sınırlama ve stok eritme çağrısı yaptı. Eylül başında günlük üretim ve mamul stokları artarken, ihracat ayda 10 milyon tonun üzerinde seyrediyor. Çağrının sahaya ne ölçüde yansıyacağı, Türk yassı ve uzun ürün fiyatları için belirleyici olacak.

Avrupa Parlamentosu 15 Eylül 2026’da CBAM’ın kapsamını cıvatadan tele, ısı pompasından beyaz eşyaya uzanan 450’den fazla türev ürüne genişleten müzakere pozisyonunu 464 oyla kabul etti. Karar, ham çelik ihracatının ötesinde mamul ürün satan Türk sanayisi için karbon maliyetini ilk kez doğrudan gündeme getiriyor.

Milano İstinaf Mahkemesi, 11 Eylül'de Acciaierie d'Italia'nın Taranto tesisindeki sıcak bölgenin kapatılmasını erteleme talebini reddetti. Avrupa'nın en büyük entegre tesislerinden biri 28 Ekim itibarıyla yüksek fırınlarını durdurmak zorunda. Karar, kotalarla zaten daralan AB yassı çelik arzında yeni bir boşluk anlamına geliyor.